Fyodor Mixaylovich Dostoyevskiyning romani "Jinoyat va jazo" (1866) jahon adabiyotining mumtoz durdonalaridan biri hisoblanadi. Asarda inson ruhiyatining sir-sinoati, anglab boʻlmas sehr-u jodusi, yuksakligi va tubanligi oʻrtasidagi ichki kurash tasvirlanadi. Muallif inson qalbidagi ziddiyatlar, jinoyat va jazo, vijdon azobi va maʼnaviy qayta tugʻilish kabi abadiy mavzularni tadqiq qiladi. Romanning markaziy qahramoni – sobiq universitet talabasi Rodion Raskolnikov qashshoqlik va ijtimoiy adolatsizlik tufayli yoʻqchilikdan qutulish, tezda boyib ketish va yuksak mavqega ega boʻlish maqsadida aql bovar qilmaydigan jinoyat sodir etadi. U oʻz jinoyatini oqlashga urinsa-da, ruhiy azob va vijdonning siquvi uning xotirjamligini yoʻqotadi. Asarda bu mudhish qotillikning uzluksiz uqubatlari bilan birga goʻzal muhabbat tasviri ham borki, u kitobonni befarq qoldirmaydi.